Cavia's zijn afkomstig uit Zuid-Amerika en dan met name uit Peru en Chili, waar ze vandaag de dag nog steeds in het wild voorkomen. Bij de ontdekking van Zuid-Amerika werden door de Inca's in Peru cavia's als huis- en offerdier gehouden. Men kende toen al enige variaties in kleur, zoals rood, bruin, zwart en tweekleurige. De diertjes vormden een aangename aanvulling op het dagelijkse menu. Dat zijn ze overigens nog steeds in verschillende Zuid-Amerikaanse landen.

In het wild bestaan verschillende soorten cavia's. Ze leven in kleine families bij elkaar. Onze tamme cavia stamt af van de wilde cavia, de Cavia aperea porcellus, die een kleur heeft die veel lijkt op de Goud-Agouti, een warmrode kleur met een gelijkmatige 'ticking'. Dit is de oerkleur van cavia's.

Aan het einde van de 16e eeuw werden cavia's vanuit hun herkomstgebied door onder meer Hollandse zeevaarders via de westkust van Afrika (Guinea) naar Europa gebracht. Al voor die tijd moeten ze echter in Europa bekend zijn geweest, omdat ze reeds in 1533 werden beschreven in het Tierenbuch van de Zwitserse bioloog Conrad Gessner, de stichter van de botanische tuin van de Universiteit van Zurich in Zwitserland.
Zijn beschrijving en afbeelding komen vrijwel overeen met die van de hedendaagse cavia. Hij noemde ze echter net als de Spanjaarden 'Indiaanse konijntjes'. Hij beschrijft zeer overtuigend hoe ze door ontdekkingsreizigers vanuit de pas ontdekte nieuwe wereld, via Spanje en Portugal naar Engeland kwamen, wat hun voedsel was, welke kleuren toen al bekend waren en hoe de voortplanting geschiedde. Het zou echter nog tot het einde van de 19e eeuw duren voordat de cavia als huisdier bekender werd. Met name Engeland heeft in dit proces een belangrijke rol gespeeld.